In

?ă ???c ??i h?i ??ng ICOMOS l?n th? 11 ? sofia, tháng do - 1966 phê chu?n

Xét th?y r?ng di s?n v?n hoá là s? th? hi?n ??c ?áo thành t?u c?a con ng??i; và

- V́ di s?n v?n hoá là th??ng h?ng b? ?e do?; và

- V́ vi?c l?p h? s? là m?t trong nh?ng ph??ng th?c chính ?? cung c?p ư ngh?a, hi?u bi?t, cách xác ??nh và th?a nh?n giá tr? v?n hoá c?a di s?n v?n hoá; và

- V́ trách nhi?m b?o toàn và b?o qu?n di s?n v?n hoá là n?m trên vai không ch? c?a ng??i s? h?u di s?n mà c̣n có nh?ng chuyên gia v? b?o t?n, nh?ng ng??i chuyên nghi?p, nh?ng ng??i có trách nhi?m v? chính tr? và hành chính làm vi?c ? m?i c?p c?a nhà n??c và v?i công chúng; và

- Nh? ?i?u 16 Hi?n ch??ng Venice ?ă yêu c?u, cho nên v?n ?? thi?t y?u là ph?i có nh?ng t? ch?c và cá nhân có th?m quy?n tham gia vào vi?c thu th?p t? li?u v? di s?n v?n hoá.

M?c ?ích c?a v?n ki?n này, do ?ó, là làm rơ nh?ng lư do chính, nh?ng trách nhi?m, nh?ng bi?n pháp t? ch?c, nh?ng n?i dung, vi?c qu?n lư và phân b? h? s?.

??nh ngh?a dùng trong v?n ki?n này

- Di s?n v?n hoá là ?? ch? nh?ng di tích, nh?ng c?m ki?n trúc và nh?ng di ch? có giá tr? di s?n, t?o thành môi tr??ng l?ch s? ho?c môi tr??ng xây d?ng.

- H? s? (recording) là thu th?p nh?ng thông tin miêu t? h́nh th? v?t ch?t, t́nh tr?ng và cách s? d?ng các di tích, và là m?t b? ph?n thi?t y?u c?a ti?n tŕnh b?o toàn.

- H? s? t? li?u các di tích, c?m ki?n trúc và di ch? có th? bao g?m nh?ng b?ng ch?ng v?t th? và phi v?t th?, và là m?t ph?n vi?c c?a công tác t? li?u có th? ?óng góp vào s? hi?u bi?t di s?n và các giá tr? có liên quan.

Lư do l?p h? s?

1. Vi?c l?p h? s? v? di s?n v?n hoá là thi?t y?u:

a. ?? có ???c tri th?c ??ng nâng cao hi?u bi?t v? di s?n v?n hoá, các giá tr? và s? ti?n hoá c?a di s?n;

b. ?? thúc ??y m?i quan tâm và s? nh?p cu?c c?a dân chúng vào vi?c b?o t?n di s?n thông qua vi?c phát tán nh?ng thông tin ?ă ???c ghi nh?p;

c ?? ??m b?o m?t cách qu?n lư và ki?m tra thích ?áng các công tŕnh xây d?ng và m?i bi?n ??i liên quan ??n di s?n v?n hoá;

d. ?? ??m b?o cho vi?t b?o qu?n và b?o toàn di s?n tôn tr?ng h́nh th? v?t ch?t, v?t li?u ph??ng th?c xây d?ng, và ư ngh?a l?ch s? và v?n hoá c?a di s?n.

2. Vi?c l?p h? s? ph?i ???c ti?n hành ? m?c ?? chi ti?t thích ?áng ?? có th?:

a. Cung c?p thông tin c?n thi?t cho vi?c xác ??nh, hi?u bi?t, th? hi?n và gi?i thi?u di s?n, và thúc ??y công chúng nh?p cu?c;

b. Cung c?p m?t h? s? th??ng tr?c v? t?t c? di tích, c?m ki?n trúc và di ch? có th? b? phá h?y ho?c bi?n ??i b?ng cách này cách n? , ho?c có nguy c? b? thiên nhiên hay con ng??i ?e d?a;

c. Cung c?p thông tin cho cácnhà c?m quy?n và ng??i l?p k? ho?ch ? các c?p qu?c gia, vùng ho?c ??a ph??ng ?? h? ??a ra ???c nh?ng chính sách và quy?t ??nh thích ?áng trong vi?c quy ho?ch và ki?m tra s? phát tri?n;

d. Cung c?p thông tin c?n thi?t ?? có th? quy?t ??nh m?t cách s? d?ng thích h?p và lâu dài, và ?? xác ??nh tr??c nh?ng bi?n pháp h?u hi?u v? nghiên c?u, qu?n lư các ch??ng tŕnh b?o toàn các công tŕnh xây d?ng;

3. H? s? v? di s?n v?n hoá ph?i ???c coi là m?t vi?c ?u tiên, và ph?i ???c ti?n hành, ??c bi?t:

a. Khi l?p b?n ki?m kê ? c?p qu?c gia, vùng ho?c ??a ph??ng;

b. V?i ki?u cách là b? ph?n h?p nh?t c?a b? ph?n h?p nh?t và nghiên c?u b?o toàn;

c Tr??c, trong và sau m?i công vi?c tu s?a, s?a ??i, ho?c b?t k? m?t can thi?p nào khác vào m?t y?u t? di s?n, và khi ch?ng tích v? l?ch s? di s?n ?ó ?ă b?c l? trong lúc ti?n hành các công vi?c kia;

d. Trong tr??ng h?p di s?n ?ă b? s?p ??, hu? ho?i, b? hoang ho?c di d?i, toàn b? ho?c t?ng ph?n, ho?c di s?n có nguy c? b? phá h?ng b?i các tác nhân bên ngoài, con ng??i ho?c thiên nhiên;

e. Trong khi ho?c sau m?t s? c? b?t ng? làm h? h?ng di s?n v?n hoá;

f. Khi x?y ra m?t s? thay ??i trong cách s? d?ng ho?c trong trách nhi?m qu?n lư và ki?m soát.

Trách nhi?m l?p h? s?

1. M?t b?n cam k?t b?o ṭan di s?n ? c?p qu?c gia ?̣i h? ph?i có m?t b?n cam k?t t??ng ???ng ??i v?i quá tŕnh l?p h? s? t? li?u.

2. Tính ph?c t?p c?a ti?n tŕnh l?p h? s? và lư gi?i t? li?u ?̣i h?i ph?i cónh?ng cá nhan có k? n?ng, có tri th?c và ư th?c v? vi?c liên k?t các nhi?m v?. Có th? là c?n thi?t ph?i ?? ra nh?ng ch??ng tŕnh ?ào t?o v? vi?c này.

3. ??c bi?t, ti?n tŕnh l?p h? s?

4. Có th? bao hàm nhi?u nhà chuyên môn có tŕnh ?? cao c?ng tác ch?t ch? v?i nhau, ví nh? ng??i chuyên môn v? l?p h? s? di s?n, thanh tra viên, nhà qu?n ??c, ki?n trúc s?, k? s?, nhà nghiên c?u, chuyên gia v? l?ch s? ki?n trúc, nhà kh?o c? h?c trên m?t ??t và trong ḷng ??t, và nh?ng c? v?n chuyên môn khác.

5. T?t c? nh?ng ng??i qu?n lư di s?n v?n hóa ??u có trách nhi?m ph?i ??m b?o vi?c l?p h? s? thích ?áng, h? s? ph?i có ch?t l??ng và c?p nh?t.

 

T? ch?c vi?c l?p h? s?

1. Tr??c khi chu?n b? h? s? m?i, c̣n ph?i t́m l?i và ?ánh giá các ngu?n thông tin ?ang có:

a. Lo?i h? sa có ch?a nh?ng thông tin này c?n ???c t́m trong các tài li?u kh?o sát, các b?n v?, b?n ?nh, nh?ng báo cáo và mô t? ?ă xu?t b?n và không xu?t b?n, nh?ng t? li?u liên quan ??n ngu?n g?c và l?ch s? c?a toà ki?n trúc, nhóm ki?n trúc ho?c di ch?. ?i?u quan tr?ng là ph?i t́m các h? s? g?n ?ây c?ng nh? h? s? c?;

b. Các h? s? hi?n c̣n ph?i t́m trong các b? ph?n l?u tr? qu?c gia ho?c công c?ng ? ??a ph??ng, trong các l?u tr?, b?n ki?m kê và các s?u t?p v? nghi?p v?, c?a các t? ch?c ho?c t? nhân, trong các th? vi?n và b?o tàng;

c. Các h? s? ???c t́m ṭi qua s? tham v?n nh?ng cá nhân và t? ch?c v?n ?ă s? h?u, chi?m gi?, làm ki?m kê, xây d?ng, b?o toàn ho?c ?ă nghiên c?u hay có tri th?c v? di tích, c?m ki?n trúc và di ch?.

2. T? vi?c phân tích nói trên, s? ch?n l?a ph?m vi, c?p ?? và ph??ng pháp thích ?áng ?? l?p h? s? ?̣i h?i:

a. Các ph??ng pháp l?p h? s? và lo?i t? li?u s?n sinh ra ph?i thích h?p v?i tính ch?t c?a di s?n, v?i m?c ?ích c?a vi?c l?p h? s?, v?i b?i c?nh v?n hoá, v?i ti?n tài tr? và các ngu?n tài chính khác. N?u ngu?n tài chính b? h?n ch?, có th? ti?n hành d?n d?n t?ng giai ?o?n vi?c l?p h? s?. Nh?ng ph??ng pháp này có th? bao g?m các v?n b?n mô t? và phân tích, các b?n ?nh (trên không

ho?c m?t ??t), phép ?nh ch?nh h́nh, phép ?o ?nh, kh?o sát ??a v?t lư, b?n ??, s? ?? có s? ?o, b?n v? b?n phác ho?, b?n sao, ho?c nh?ng công ngh? truy?n th?ng ho?c hi?n ??i khác;

b. Các ph??ng pháp l?p h? s? c?n h?t s?c tránh dùng nh?ng k? thu?t can thi?p thô b?o, và không ???c làm h?ng ??i t??ng ???c nghiên c?u;

c Xác ??nh rơ c? s? h?p lư c?a ph?m vi d? ??nh nghiên c?u, và m?t ph??ng pháp thu th?p t? li?u tho? ?áng;

d. Các t? li?u dùng ?? l?p h? s? ph?i ???c l?u gi? t?t, ?n ??nh trong l?u tr?.

N?i dung H? s?

1. M?i h? s? ph?i có ?? nh?ng y?u t? sau ?ây ?? có th? nh?n ra ???c:

a. Tên c?a ki?n trúc, c?m ki?n trúc ho?c di ch?;

b. M?t s? kư hi?u tra c?u duy nh?t;

c Ngày, tháng, n?m l?p h? s?;

d. Tên c?a t? ch?c l?p h? s?;

e. B?n quy chi?u ??n các h? s? và báo cáo có liên quan t?i các công tŕnh xây d?ng nói trên, ??n các t? li?u ?nh, b?n v?, v?n b?n ho?c th? m?c, ??n các h? s? kh?o c? h?c và môi tr??ng.

2. ??a ?i?m, ph?m vi c?a di tích, c?m ki?n trúc ho?c di ch? ph?i ???c ghi rơ, chính xác; có th? th?c hi?n b?ng mô t?, b?n ??, s? d? ho?c không ?nh. ? vùng nông thôn ch? c?n nh?ng quy chi?u ?? b?n ho?c dùng phép ?o tam giác t? nh?ng ?i?m ?ă bi?t. ? vùng ?ô th? ch? c?n ghi ??a ch? và ???ng ph? là ??.

3. Trong h? s? m?i ph?i ghi rơ ngu?n c?a m?i t? li?u không thu th?p tr?c ti?p t? di tích, c?m ki?n trúc ho?c di ch?

4. H? s? ph?i bao g?m, tu? theo tr??ng h?p, toàn b? hay m?t s? các thông tin sau:

a. Lo?i h́nh, h́nh dáng và kích th??c c?a toà ki?n trúc, c?m ki?n trúc ho?c di ch?;

b, Các ??c tr?ng bêrl trong và bên ngoài, tu? theo tr??ng h?p, c?a toà ki?n trúc, c?m ki?n trúc ho?c di ch?;

c Tính ch?t, ch?t l??ng, ư ngh?a v?n hoá ngh? thu?t và khoa h?c c?a di s?n và các b? ph?n c?u thành, và ư ngh?a v?n hoá, ngh? thu?t và khoa h?c c?a: v?t li?u, các thành ph?n và công tŕnh xây d?ng, trang trí ki?n trúc, ?? trang trí và minh v?n; các ch?c n?ng, trang b? và máy móc; các ki?n trúc ph?, v??n t??c, c?nh quan và các ??c tr?ng v?n hoá, ??a h́nh và thiên nhiên c?a di ch?;

d. Công ngh? và các k? n?ng truy?n th?ng và hi?n ??i dùng trong xây d?ng và b?o qu?n;

e. M?i ch? d?n có ???c ?? d?ng niên ??i g?c và phát tri?n v? sau c?a công tŕnh, d? án ban ??u và tác gi? c?a d? án, ch? s? h?u c?a di s?n, cách s? d?ng và trang trí di s?n;

f. M?i ch? d?n có ???c ?? xây d?ng l?ch s? s? d?ng, các s? ki?n g?n v?i di tích, nh?ng thay ??i v? c?u trúc và trang trí, và các tác ??ng thúc ép bên ngoài, c?a con ng??i và t? nhiên;

g. L?ch s? qu?n lư, b?o qu?n và tu s?a di tích;

h. Các y?u t? ho?c m?u v?t tiêu bi?u c?a các bi?n pháp xây d?ng ho?c các v?t li?u c?a di ch?;

i. S? ?ánh giá t́nh tr?ng hi?n th?i c?a di ch?;

j. ?ánh giá m?i quan h? nh́n th?y ???c và ch?c n?ng gi?a di s?n và khung c?nh xung quanh;

k. ?ánh giá nh?ng xung ??t ho?c ?e do? do con ng??i ho?c thiên nhiên gây ra, ho?c do ô nhi?m môi tr??ng hay do cách s? d?ng ??t ?ai k? c?n.

6. Tu? theo m?c ?ích theo ?u?i trong vi?c l?p h? s? (xem ph?n 1, 2 ? trên), m?c ?? chi ti?t ?̣i h?i có lư khác nhau. M?i thông tin c?n ph?i ?áp ?ng nói trên, dù có ng?n g?n, ??u cung c?p nh?ng d? ki?n quan tr?ng cho vi?c l?p k? ho?ch ? ??a ph??ng và vi?c ki?m tra và qu?n lư di s?n. ??i v?i ch? s? h?u di tích ho?c toà ki?n trúc th́ h? s? c?n chi ti?t h?n ?? ??m b?o vi?c b?o toàn, b?o qu?n và qu?n lư

 

Qu?n lư và Ph? bi?n H? s?

1. B?n g?c c?a h? s? ph?i ???c b?o qu?n trong ?i?u ki?n ??y ?? an toàn ?? ??m b?o tính toàn v?n c?a h? s?, không b? suy thoái ho?c m?n nát d??i b?t k? m?t h́nh th?c nào, ?úng theo các chu?n m?c qu?c t?.

2. M?t b?n sao d? pḥng c?a h? s? ph?i ???c l?u gi? an toàn ? m?t n?i khác.

3. Các b?n sao c?a h? s? này ph?i ?? cho các ch?c s?c chính quy?n d? ti?p xúc, và cho các nhà chuyên nghi?p và c? công chúng khi c?n thi?t ???c ti?p c?n ?? nghiên c?u, ki?m tra vi?c quy ho?ch và ?? v?n d?ng trong m?i ti?n tŕnh hành chính và lu?t pháp khác.

4. Các h? s? ?ă ???c c?p nh?t này ph?i luôn có s?n, t?t nh?t là ? ngay di ch?, ?? ph?c v? cho vi?c nghiên c?u, qu?n lư, b?o qu?n di s?n và ch?a ch?y nh?ng h? h?ng.

5. Các h? s? này ph?i làm ?úng c? chu?n và, ch? nào c?n thi?t th́ ph?i có ph? l?c ?? cho vi?c trao ??i và x? lư thông tin ? c?p ??a ph??ng, qu?c gia và qu?c t? ???c d? dàng.

6. Vi?c l?p ráp, qu?n lư và s?p x?p các thông tin thu nh?p ???c ?̣i h?i, n?u có th?, s? hi?u bi?t v? cách s? d?ng thích ?áng công ngh? thông tin ???ng ??i.

7. N?i ?? h? s? ph?i công khai cho m?i ng??i ??n tham c?u.

8. M?t báo cáo v? nh?ng k?t qu? chính c?a vi?c thu th?p t? li?u ph?i ???c ph? bi?n và, n?u có th?, ph?i xu?t b?n.


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn: